Veilig werken klinkt voor veel mensen als een verplicht nummer. Een helm, een hesje en schoenen die voelen als bakstenen. Op een bouwplaats in Brabant of in een magazijn bij Venlo zie je het zo: de veiligheidsschoenen blijven in de bus omdat ze knellen en het hesje hangt over een stoel omdat het te ruim zit. Dat is zelden onwil. Meestal is het een keuze voor comfort. Beschermende kleding beschermt alleen als je hem aanhoudt.

Daarom gaat dit artikel over veilig werken met kleding die er goed uitziet en prettig zit. Je leest hoe je normen begrijpt, wanneer stijl een risico wordt, wat werkgevers moeten regelen en hoe je slim kiest. Alles met Zuid-Nederland als uitgangspunt, want een chemiebedrijf in Geleen vraagt iets anders dan een cleanroom in Eindhoven.

Waarom veilig werken en stijl geen tegenpolen zijn

Veilig werken hangt af van gedrag. Regels en keuringen helpen, maar op de werkvloer beslist iemand zelf of hij zijn bril opzet of zijn handschoenen aandoet. Bij veilig werken telt kleding die goed past. Kleding die er verzorgd uitziet gaat vaker aan en blijft langer aan. Dat is geen hoogdravende theorie. Je ziet het als je een dag meeloopt met een team dat zelf mocht meekiezen.

Stijl is daarbij geen luxe. Een moderne snit met stretch in de knieën beweegt mee bij het bukken. Een jas die niet als een tent om je heen hangt blijft ook niet achter aan een machine haken. Een schoen die niet oogt als een stevige laars kan gewoon mee naar het kantoor in de hal. Voor veilig werken is comfort dus geen bijzaak.

Ook trots speelt mee. Bedrijfskleding met een nette pasvorm en een passende kleur laat klanten en collega’s zien dat er orde heerst. Wie zich serieus genomen voelt neemt de regels meestal serieuzer. Veilig werken wordt dan minder een verplichting van boven en meer een gewoonte van het team.

Zo herken je werkkleding die echt beschermt

Norm

• EN ISO 20345 (S1 tot S3)
• EN ISO 20471
• EN 343
• EN 61482-2
• EN 1149

Waarvoor

• Veiligheidsschoenen
• Fluorescerende kleding
• Regen en wind
• Lichtboog
• Antistatisch

Wat je moet weten

• Alle klassen hebben een neusbescherming. S1 is antistatisch. S2 is ook waterafstotend. S3 heeft daarbovenop een doorntrapbeveiliging in de zool.
• Maakt je zichtbaar bij verkeer. Er zijn klassen 1 tot 3. Een hogere klasse betekent meer zichtbaar materiaal.
• Beschermt tegen het weer. Let op waterdichtheid en ademend vermogen.
• Voor werk aan of vlak bij elektrische installaties.
• Voor ruimtes waar statische lading een risico vormt.

Let ook op de CE-markering. Beschermingsmiddelen voor de Europese markt moeten die dragen. Kies bovendien niet op één kenmerk. Veilig werken vraagt vaak om een combinatie, bijvoorbeeld S3-schoenen met een fluorescerende jas en regenbestendige broek. Laat de keuze bij twijfel toetsen door de veiligheidskundige of preventiemedewerker.

Wanneer stijl een risico voor veilig werken wordt

Niet elk stijlvol item past bij elke werkplek. Veilig werken naast draaiende machines betekent dat een klein detail het verschil maakt tussen een gewone dag en een ongeval. Denk aan deze punten.

• Losse mouwen en wijde broekspijpen. Ze blijven haken aan machines en ladders. Kies een aansluitende snit met manchetten.
• Sieraden. Ringen kunnen blijven hangen en geleiden stroom. Ketting en horloge kunnen bij bepaald werk ook beter thuisblijven.
• Los haar. Bij roterende delen hoort haar vast of onder een pet of haarnet.
• Sneakers en open schoenen. Op de werkvloer horen alleen genormeerde schoenen. Er bestaan veiligheidsschoenen die op sneakers lijken.
• Koordjes en hoodies onder een jas. Ook die kunnen blijven haken.

Stijl mag dus meebewegen met het werk. Veilig werken gaat voor elke look en dat hoeft de uitstraling niet te schaden.

Veilig werken per sector in Zuid-Nederland

Veilig werken vraagt in elke sector om andere kleding, want de risico’s verschillen.

Techniek en high-tech rond Eindhoven

Bij cleanroomwerk telt pluisvrije en antistatische kleding. Hier is veilig werken ook een kwestie van het product beschermen. Een strakke snit met weinig naden en een nette kleur zorgt dat het geheel er verzorgd uitziet.

Logistiek in Venlo, Tilburg en Roosendaal

Lange dagen op de vloer vragen om lichte schoenen met veel demping. Fluorescerende kleding is nodig waar heftrucks rijden. Kies een model dat bij inspanning ademt. Zo blijft veilig werken ook ‘s middags haalbaar.

Bouw en installatie

Hier draait het om sterk materiaal en weerbestendigheid. Knieholsters, genoeg zakken en een goede pasvorm bij bukken en klimmen maken de dag beter. Voor een installateur die veel op locatie werkt is nette kleding ook een visitekaartje bij de klant.

Agrofood en voedselverwerking

Kleding moet goed te wassen zijn en aan hygiëne-eisen voldoen. Lichte kleuren laten vuil zien. Dat is precies de bedoeling. Veilig werken betekent hier ook dat voedsel veilig blijft.

Chemie en haven

Rond Chemelot bij Geleen en de haven van Moerdijk kan vlamvertragende of chemisch resistente kleding nodig zijn. Dat hangt af van de stoffen waarmee je werkt. Laat dit vaststellen in de risico-inventarisatie en verzin het niet zelf. Op deze plekken is veilig werken een vak apart.

Wat werkgevers moeten regelen bij veilig werken

De werkgever is verantwoordelijk voor een veilige werkplek. Het uitgangspunt is dat risico’s eerst worden weggenomen bij de bron. Blijven er risico’s over dan zijn persoonlijke beschermingsmiddelen nodig. Die verstrekt de werkgever kosteloos. Ook uitleg over het gebruik en onderhoud hoort erbij.

Een paar praktische punten helpen bij veilig werken in de dagelijkse gang van zaken:

• Maak een risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) en koppel de kleding daaraan.
• Laat medewerkers meekiezen. Een paar modellen passen kost weinig tijd.
• Zorg voor meerdere maten en snedes. Eén pasvorm past niet iedereen.
• Kies bedrijfskleding met logo en huisstijl. Dat geeft herkenbaarheid.
• Plan het vervangen van kleding. Fluorescerende kleuren verbleken en verliezen dan hun werking.
• Spreek medewerkers aan op gedrag zonder te straffen. Belonen van goed gedrag werkt beter.

Veilig werken is een gezamenlijk project. De werkgever levert de middelen en de medewerker gebruikt ze goed. Als een van de twee afhaakt valt de bescherming weg.

Duurzaam kiezen voor veilig werken

Kleding die lang meegaat is goed voor je budget en voor het milieu. Kijk naar de levensduur van de stof en of de kleding vaak gewassen kan worden zonder dat de bescherming afneemt. Volg de wasvoorschriften op het label want te heet wassen kan de eigenschappen

aantasten. Sommige lijnen bestaan deels uit gerecycled materiaal. Kleding die je kunt laten repareren gaat langer mee. Zo blijft veilig werken betaalbaar.

Checklist voor veilig werken met stijl

Loop deze punten langs voor je bestelt zodat veilig werken en stijl samenkomen:

1. Past de norm bij de risico’s van het werk?
2. Draagt het product een CE-markering?
3. Zit de kleding goed bij bukken, reiken en klimmen?
4. Is er een maat en snede voor iedereen?
5. Hebben medewerkers de kleding kunnen passen?
6. Is de kleding ademend genoeg voor een hele dag?
7. Kan de kleding tegen de wasvoorschriften?
8. Past de uitstraling bij je bedrijf en de klant?
9. Is duidelijk wanneer de kleding vervangen moet worden?

Veelgestelde vragen over veilig werken

Kan veiligheidskleding er echt goed uitzien? Ja. Veilig werken en een moderne look gaan prima samen. Fabrikanten maken tegenwoordig moderne snedes en kleuren met dezelfde bescherming als klassieke modellen. Let op de norm op het label. Het uiterlijk verandert niets aan de veiligheid als de norm klopt.

Wie betaalt de veiligheidskleding? Als beschermingsmiddelen nodig zijn voor veilig werken verstrekt de werkgever ze kosteloos. Voor kleding die alleen een keuze van de medewerker is gelden andere afspraken. Vraag dit na bij je werkgever of de arbodienst.

Mag ik eigen veiligheidsschoenen meenemen? Dat kan soms. De schoenen moeten wel voldoen aan de norm die bij het werk hoort. Overleg met je leidinggevende of preventiemedewerker voor je ermee begint.

Hoe vaak moet ik kleding vervangen? Vervang kleding zodra hij beschadigd is of zijn werking verliest. Denk aan gescheurde stof, verbleekte fluorescerende kleuren of versleten zolen. Meld het op tijd.

Welke schoenklasse heb ik nodig? Dat hangt af van het risico. S1 volstaat vaak binnen. S3 is meer geschikt voor buiten en bouw. De risico-inventarisatie geeft het definitieve antwoord.

Begin bij de mensen die de kleding dragen

Veilig werken slaagt als mensen de kleding graag aantrekken. Dat lukt met de juiste norm, een goede pasvorm en een uitstraling waar het team zich in herkent. Laat medewerkers dus meepassen en meebeslissen. Wie in Brabant of Limburg een team heeft dat veilig werken serieus neemt en zich er goed bij voelt, heeft een sterke basis. Veilig werken en een goede uitstraling versterken elkaar dan.